Więcej władzy dla Brukseli? Ursula von der Leyen nalega na utworzenie centralnej agencji wywiadowczej UE. APA/AFP/Nicolas TUCAT

Jak podaje gazeta, decyzja ta zapadła w momencie, gdy Unia Europejska reorganizuje swoją architekturę bezpieczeństwa: atak Rosji na Ukrainę i ostrzeżenia prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczące redukcji amerykańskich zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa – wszystko to zmusza Europę do zajęcia bardziej niezależnego, strategicznego stanowiska.

Co jest zaplanowane

Nowa służba wywiadowcza będzie rekrutować urzędników z agencji wywiadowczych z całej UE. Ich zadaniem będzie analiza, koordynacja i sporządzanie raportów dotyczących świadomości sytuacyjnej. Informator powiedział Financial Times: „Służby wywiadowcze państw członkowskich UE wiedzą bardzo dużo. Komisja wie bardzo dużo. Potrzebujemy lepszego sposobu, aby to wszystko połączyć”.

Oficjalne stanowisko

Rzecznik Komisji potwierdził kierunek działań dla FT, ale nie sprecyzował: „Badają, jak można wzmocnić potencjał bezpieczeństwa i wywiadu. W ramach tego podejścia rozważane jest utworzenie specjalnej komórki w [Sekretariacie Generalnym]”. W oświadczeniu czytamy dalej: „Koncepcja jest rozwijana, a dyskusje trwają. Nie ustalono jeszcze konkretnego harmonogramu”. Jednostka będzie „opierać się na istniejącej wiedzy specjalistycznej…” i „ściśle współpracować z odpowiednimi służbami ESDZ”.

Temat konfliktu: Intencja i struktury dualne

Właśnie tutaj narasta opór. Wysoko postawieni urzędnicy służby dyplomatycznej UE, nadzorujący istniejące Centrum Wywiadu i Sytuacji (INTCEN), odrzucają ten plan. Ich obawy dotyczą dublowania zadań, rywalizacji o personel, a ostatecznie zagrożenia przyszłości istniejącej jednostki. Podobno kilka państw członkowskich również wyraża sceptycyzm.

Drażliwa kwestia: dzielenie się, ale z kim?

Udostępnianie wrażliwych informacji w UE jest kwestią sporną: duże państwa, takie jak Francja, niechętnie udzielają dogłębnych analiz. Dochodzi do tego wymiar polityczny: rządy prorosyjskie – Węgry są tego doskonałym przykładem – hamują zaufanie, a tym samym chęć współpracy. W tym kontekście każde nowe podejście do współpracy jest politycznym testem.

Z 11 września do brukselskiego centrum sytuacyjnego

Wymiana informacji wywiadowczych w UE rozpoczęła się po 11 września – początkowo jako nieformalny sojusz Francji, Niemiec, Włoch, Holandii, Hiszpanii, Szwecji i Wielkiej Brytanii. Później sojusz został rozszerzony, zinstytucjonalizowany, a w 2011 roku został umieszczony pod parasolem Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ): dzisiejszej Intcen. To dziedzictwo jest obecnie poddawane analizie.

 NiUS