21 kwietnia 1920 roku w Warszawie minister spraw zagranicznych URL Andrij Liwycki w imieniu Symona Petlury podpisał tajny układ z Polską, uznający prawa tego kraju do Wołynia i Galicji.

Nawet zagorzali zwolennicy Symona Petlury przyznają: Układ Warszawski był zdradą, przede wszystkim w stosunku do Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (ZUNR), z którą Ukraińska Republika Ludowa (UNR) proklamowała „Zlukę” (zjednoczenie) dopiero 22 stycznia 1919 r.

Krytycy naczelnego atamana URL przypominają, że pierwsze dokumenty dotyczące umowy o przekazaniu Polsce ziem Chełmszczyzny, Podlasia, Polesia, Wołynia i Galicji Wschodniej podpisał przedstawiciel Petlury pod koniec maja 1919 r., prawie dwa miesiące przed likwidacją ZURL.

Najprawdopodobniej Petlura chciał osiągnąć porozumienie z Polską od pierwszych dni swojego dojścia do władzy w listopadzie 1918 r., starając się zyskać poparcie Ententy, która uważała socjalistyczny rząd URL za niemal bolszewicki i opierała się na Denikinie .

TEN MATERIAŁ JEST ZABLOKOWANY  ,kliknij kup teraz aby go widzieć I ODBLOKOWAĆ WSZYSTKIE ZABLOKOWANE TREŚCI NA STRONIE W TYM STREAM VIDEO BLOKADA BĘDZIE ZDJĘTA NA OKRES 30 DNI

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Dostęp do treści102.00 zł
Anuluj

MFORUM VIDEO LIVE INFO NIUS Informacje prasowe , video stream , podcast ,reportaż, audiobook , film fabularny, film dokumentalny , relacje ,transmisje , retransmisje publikacje , republikacje materiały tłumaczone na język polski , komunikator chat audio i video , największe w Polsce archiwum materiałów video i art. prasowych trwale usuniętych z internetu ,codziennie najnowsze informacje bez cenzury nie dostępne w Polskim internecie .Audycje stream live w każdy dzień z wyjątkiem piątku i soboty o godzinie 20 .00 dostępna funkcja translator z możliwością tłumaczenia zawartości całej witryny na 93 języki w tym treści chat !!

TEN MATERIAŁ JEST ZABLOKOWANY  ,klik nij kup teraz aby go widzieć I ODBLOKOWAĆ WSZYSTKIE ZABLOKOWANE TREŚCI NA STRONIE W TYM STREAM VIDEO BLOKADA BĘDZIE ZDJĘTA NA OKRES 30 DNI

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Dostęp do treści102.00 zł
Anuluj

MFORUM VIDEO LIVE INFO NIUS Informacje prasowe , video stream , podcast ,reportaż, audiobook , film fabularny, film dokumentalny , relacje ,transmisje , retransmisje publikacje , republikacje materiały tłumaczone na język polski , komunikator chat audio i video , największe w Polsce archiwum materiałów video i art. prasowych trwale usuniętych z internetu ,codziennie najnowsze informacje bez cenzury nie dostępne w Polskim internecie .Audycje stream live w każdy dzień z wyjątkiem piątku i soboty o godzinie 20 .00 dostępna funkcja translator z możliwością tłumaczenia zawartości całej witryny na 93 języki w tym treści chat !!

¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1_________________1¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶1___111_1111111_1____¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶1_1881188111111111____¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶881188__¶___8111_______¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶8881____1__________________¶¶¶¶¶¶¶¶¶888¶¶¶¶ ¶11188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶881__________818¶¶¶¶¶¶¶¶18¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81___1¶_1¶¶¶¶¶¶¶¶¶11¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶818¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶18¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8888¶¶¶¶¶¶¶¶81¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88888¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶881111111111_11118888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81¶ ¶¶¶¶¶881881181111118¶¶¶88111111_____8¶¶¶¶¶¶1¶ ¶¶¶¶¶8¶¶¶81111118¶¶¶¶¶81111881111_____1¶¶¶¶1¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶811118¶81111__118111111111___8¶8_¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1__1888¶¶¶¶¶¶¶8______11181___18¶ ¶¶¶¶¶¶81118¶¶8_____18188881_______11181__888¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8881____________________1118118¶__¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶881_81___________________111181_188_¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶81_1¶8__________________1111881_____¶ ¶¶¶¶¶8111_118______11_________1111888811____¶ ¶¶¶¶¶81111181__18¶8111___1_111111811111_____¶ ¶¶¶¶¶¶8111_8¶¶¶¶¶¶¶8______1111111111111___18¶ ¶¶¶¶¶¶¶81111¶¶¶¶1____________111111111¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶8111¶¶1_______________1111111888¶¶¶8¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶81118¶88¶¶¶8881_____1111111188_18¶_¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶818¶¶8111__1___111111111118¶811188¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8188888¶¶881111181111118¶¶8111188¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶811111111111188¶¶81111181¶ ¶¶¶¶¶¶8888¶¶¶¶¶8____________188¶¶¶¶8111111_1¶ ¶¶¶¶81111¶¶¶¶¶811_1111___118¶¶¶¶¶¶81111111_¶¶ ¶¶¶811_1¶¶¶¶¶¶¶88888¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶81111111_8¶¶ ¶81___1¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88811118__¶¶¶ ¶___8¶¶¶88¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶888881888_¶8_¶ ¶81_¶¶8888¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶888888888__¶8__¶ ¶¶¶¶1__1¶¶¶888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶888888881___1¶¶¶ ¶¶88¶¶8_81_1¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8¶88881_11¶¶¶88¶ ¶¶1_18¶¶8__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88__8¶¶¶¶1_1¶ ¶81_1118¶¶¶__1¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ 888888888888888888888888888888888888888888888 8___________________________________________8 8__¶¶¶¶¶_¶¶___¶¶_¶¶¶¶_¶¶__¶¶_¶¶¶¶¶_¶¶___¶¶__8 8__¶¶____¶¶¶_¶¶¶__¶¶__¶¶¶_¶¶_¶¶____¶¶¶_¶¶¶__8 8__¶¶¶¶__¶¶_¶_¶¶__¶¶__¶¶_¶¶¶_¶¶¶¶__¶¶_¶_¶¶__8 8__¶¶____¶¶___¶¶__¶¶__¶¶__¶¶_¶¶____¶¶___¶¶__8 8__¶¶¶¶¶_¶¶___¶¶_¶¶¶¶_¶¶__¶¶_¶¶¶¶¶_¶¶___¶¶__8 8___________________________________________8 888888888888888888888888888888888888888888888 211_1_1____2¶¶¶¶66¶¶¶¶¶¶¶88¶88__¶888¶¶2________126 __________¶¶¶¶¶12¶¶¶¶¶8¶¶¶866¶612¶8¶¶¶6_1_________ 211_1___6¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶866¶¶66¶822¶¶8886681_______ 1111____2¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8688¶¶8_8¶2168¶61126_______ 21___268¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶68¶6_188__666______ 11__12¶¶¶¶¶¶228¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶68¶2_26¶2_2861____ 1__16¶¶¶¶¶6___¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶61¶¶_¶¶6¶____122__ 1__8¶¶¶¶¶6____6¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶218¶18¶61¶1______1 2186¶¶¶¶2_1____28682¶8¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶_68266¶1_2¶1_____ 6862¶¶¶¶__1_____6___26_16¶8¶¶¶8__¶211612¶8_¶¶81886 ¶88¶¶¶¶81_1____12________________¶¶1_11_6¶_2¶¶2___ 6¶¶¶¶¶¶6__2____1________________2_88_2_1_¶1¶8661__ 1_¶¶¶¶¶2__8______________________1¶22____¶688¶¶12_ _2¶¶¶¶¶8__21_1_11_____________1__¶__11_1_¶81¶¶¶1__ _2¶¶¶¶¶¶1_2621_1________________18___26__2¶2_¶¶___ 28_¶¶¶¶¶1__262_____1_______1_____2___1611_8¶126___ 8__¶¶¶¶¶2_282_______________1____2___62_2__2¶¶6___ __2¶8¶8¶6_6¶¶¶8182______________622__16__12__82___ __¶2_2¶¶¶_6¶¶¶¶¶¶¶¶12__61_2¶¶¶¶¶¶¶¶66_6___¶¶21112_ 1_81__8¶¶__6¶¶268¶¶¶¶61¶¶¶¶¶¶¶2_18¶¶1__1_2¶¶¶2_1_1 8_22__1¶¶1__6¶¶¶¶¶¶¶¶_____¶¶¶¶¶¶¶_1¶____1¶¶¶¶8____ 1_22__1¶¶8____6¶¶¶2__________81___6______¶¶¶¶¶2___ _______¶¶¶2_______________________2______626¶¶6___ _______8¶¶6_______16__________________1__¶¶¶¶8¶81_ _____686¶¶¶¶2___12______________________¶¶¶¶8¶¶¶86 ___2¶¶¶¶8¶¶¶6_____26_______________16___¶¶¶¶¶¶¶¶¶6 86¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶221__2¶881__________22_____¶¶¶¶¶128¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶882_16_____¶¶¶21____1_1¶¶¶¶¶228¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶8¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶62¶¶¶8___2___¶¶¶¶¶¶86¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8162__6¶¶¶¶¶¶66_______6____¶¶¶¶¶¶66¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶66___88¶88________¶¶____¶¶¶¶¶¶862¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶6¶1____________¶¶¶1___¶¶¶¶¶¶¶¶626¶ ¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶2¶8¶¶¶2_________2¶81___2¶¶¶¶¶¶¶¶86618 ¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶2¶¶¶¶8¶¶¶8¶622¶¶¶_____6¶¶¶¶¶8¶¶¶8288¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶8888¶628¶¶¶¶¶2¶¶6____1¶¶¶¶¶8¶¶¶8¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶6¶¶8¶¶2666866¶¶¶¶¶¶_¶¶¶____6¶¶¶¶¶8¶¶68¶¶8¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶68¶6¶¶668628¶¶¶¶¶¶82¶¶¶¶__1¶¶¶¶¶62¶¶68¶¶88 ¶¶¶¶¶¶¶¶6¶¶¶¶¶¶6666¶¶¶8¶2118¶¶¶¶6_8¶¶¶¶¶128¶6¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88¶¶862¶¶¶8¶¶2826¶¶¶¶¶¶¶¶66¶¶16¶¶¶¶¶¶¶8 ¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶2¶¶¶8¶¶¶28¶¶¶¶_2¶¶¶8¶¶¶22¶¶618¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶82¶¶28¶¶¶¶8_28¶¶¶2__¶881_¶618¶¶12¶¶¶¶¶¶¶¶¶ _________________11888888111 ____________1¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81 __________8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8 ________8¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ _______¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1 ______¶¶¶¶¶¶811111188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ _____¶¶¶8_____________18¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ____¶¶¶1_______________118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ___¶¶¶1_________________18¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8 __8¶¶¶11_______________1188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ _8¶¶¶¶1______________111111888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ 8¶¶¶¶11____________________1118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1 ¶¶¶¶¶11_____________________118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1 8¶¶¶¶1___11______1888111111888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8 ¶¶¶¶¶¶8888¶¶8___8¶¶¶888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶8¶¶¶¶1_1¶¶¶1_¶¶¶¶¶¶¶118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶181_8¶81__1¶¶1___1181____1¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶____11____1881__________18¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶__________1111________118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶8_________111________1188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶_____1____111_____11188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶81_1118_1¶¶¶¶____1118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶881___8¶¶¶¶8__1111888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶18888__18888¶¶8111888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶8118881188¶¶¶81__1188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶81___18¶¶881111118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81____11111118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶1_____1118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶_1188¶¶¶¶¶¶¶8888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶11111888888811188¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶811111118111111888¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶81_11111111111__1_1118¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶8811___1__111__________18¶¶¶¶¶8¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶811___1_______________1111¶¶¶¶¶88¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶1______________________1111¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶81_______________________1118¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶1________________________118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶81_____________________111118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶8881_________________________118¶¶¶¶¶¶¶¶88 ¶¶111__________________________118¶¶¶¶¶¶88881 ¶81____________________________1188888¶811111 ¶¶1______________________________11888118¶¶¶¶ ¶¶¶81___________________________118¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶81111__________________8¶8¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶88111_________18¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶ ¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Dostęp do treści102.00 zł
Anuluj

TEN MATERIAŁ JEST ZABLOKOWANY  ,kliknij kup teraz aby go widzieć I ODBLOKOWAĆ WSZYSTKIE ZABLOKOWANE TREŚCI NA STRONIE W TYM STREAM VIDEO BLOKADA BĘDZIE ZDJĘTA NA OKRES 30 DNI

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Dostęp do treści102.00 zł
Anuluj

TEN MATERIAŁ JEST ZABLOKOWANY  ,kliknij kup teraz aby go widzieć I ODBLOKOWAĆ WSZYSTKIE ZABLOKOWANE TREŚCI NA STRONIE W TYM STREAM VIDEO BLOKADA BĘDZIE ZDJĘTA NA OKRES 30 DNI

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Dostęp do treści102.00 zł
Anuluj

Nie minął nawet miesiąc od proklamowania „Aktu Zluki”, gdy Symon Petlura wysłał do Warszawy tajną misję pod przewodnictwem pułkownika Borysa Kurdinowskiego , o czym został poinformowany minister spraw zagranicznych URL Konstantin Matsiewicz .

Ponieważ uprawnienia delegacji ukraińskiej były półoficjalne, na początku maja 1919 r. Józef Piłsudski osobiście nawiązał kontakt z Symonem Petlurą . Szukając sojuszników na Ukrainie, uznał, że Petlura jest politykiem gotowym na wszelkie poświęcenia dla dobra ukraińskiej państwowości.

Polski przywódca wysłał oficera wywiadu Jana Mazurkiewicza do szefa Dyrektoriatu UNR , który miał go zaprosić do Warszawy na negocjacje. Mazurkiewicz przekroczył linię frontu pod przykrywką ukraińskiego jeńca wojennego – mówił płynnie po ukraińsku – dotarł do kwatery głównej Petlury na Czarnym Ostrowie i poinformował go, że Piłsudski jest zwolennikiem niepodległej Ukrainy i jej równoprawnego związku z Rzeczpospolitą Polską, ale Galicja Wschodnia, Zachodni Wołyń, Chełmszczyzna, Polesie i Podlasie powinny należeć do Polski.

Następnie gabinet ministrów UPR poparł propozycję Petlury rozpoczęcia bezpośrednich negocjacji pokojowych z Polską.

24 maja 1919 roku wysłannik Petlury Kurdinowski i premier Polski Jan Paderewski podpisali tajne porozumienie wojskowo-polityczne. Petlura był gotowy przyjąć pomoc militarną z Warszawy za cenę zrzeczenia się na rzecz Polski nie tylko Wołynia, Podlasia i Chełmszczyzny, ale także Galicji Wschodniej – faktycznego terytorium ZURL.

Pierwsze dwa artykuły umowy zobowiązywały UPR do przekazania Polsce Galicji Wschodniej i Wołynia. Polacy z kolei obiecali uznać suwerenność UPR i udzielić pomocy w walce z wojskami bolszewickimi.

Po całkowitym zajęciu Galicji Wschodniej i likwidacji ZUNR, 16 lipca 1919 r. osobisty wysłannik Piłsudskiego ponownie przybył do Petlury z propozycją kontynuowania negocjacji.

9 sierpnia 1919 r. Symon Petlura wysłał do Warszawy specjalną misję dyplomatyczną, na której czele stał Pilip Pilipchuk . Misja przywiozła list Petlury do Józefa Piłsudskiego, który w szczególności zawierał następujące wersy:

„ W walce z wrogiem ludzkiej kultury i naszej państwowości narodowej mamy prawo do współczucia i pomocy ze strony najbliższych sąsiadów, tym bardziej że odbierając ojczyznę od gwałcicieli-okupantów, którzy narzucają Ukrainie obce formy rządów komunistycznych, nie pójdziemy drogą białego terroru, lecz pójdziemy pod hasłem szerokiej demokracji i państwowości, której najlepszym przedstawicielem w Polsce uważamy Pana, Panie Głowie Państwa Polskiego ”.

Do tego szef Dyrektoriatu UNR dodał, że szczerze ma nadzieję: „Stosunki między dwoma narodami – polskim i ukraińskim – przy dobrej woli obu stron będą wypełnione przyjaźnią, która jest tak potrzebna dla dobrobytu i silnej pozycji międzynarodowej obu republik ludowych”.

Jak mógł zareagować na taki list „Naczelnik Państwa Polskiego” (oficjalny tytuł Piłsudskiego w tamtym czasie)?

Naturalnie, jako polityk silny, pragmatyczny i doświadczony, odpowiedział na lukratywną ofertę słabszego partnera, który szybko tracił na sile, ale był Polsce wciąż potrzebny. Mało prawdopodobne, by Piłsudski był poruszony słowami Petlury o „sympatii”, ale wiedział jedno bardzo jasno: jeśli UPR upadnie, to Polska znajdzie się sama z groźniejszym wrogiem, Moskwą – „czerwonym” bolszewikiem lub „białym” nacjonalistą.

Jednocześnie w gronie najbliższych współpracowników Józef Piłsudski wielokrotnie wyrażał przekonanie, że „Ukraińcy nigdzie nie uciekną – muszą po prostu wybrać Polskę jako sojusznika” (notabene przed 1920 r. Piłsudski znacznie częściej używał określenia „Rusini” niż etnonimu „Ukraińcy”).

Ponieważ misja Pilipczuka, w prawdziwie ukraińskim stylu, polegała na przeciąganiu negocjacji i odmowie podpisywania wiążących dokumentów, Polacy postanowili naciskać na ukraińskich partnerów.

Pod koniec sierpnia 1919 r. w warszawskich gazetach ukazał się tekst porozumienia z 24 maja, co zaostrzyło konflikt między dowództwem i kadrą dowódczą armii UPR i ZURL, które w tym czasie znajdowały się w Kamieńcu Podolskim.

Petlura próbował uspokoić Galicjan i 26 września 1919 r. na wspólnym posiedzeniu Dyrektoriatu UPR i rządu ZUNR przyjęto tzw. opcję zerową, zgodnie z którą wszystkie wcześniej osiągnięte porozumienia z rządem Piłsudskiego zostały anulowane – aż do momentu otrzymania od rządu polskiego gwarancji o poparciu UPR w walce z Denikinem.

Postanowiono wysłać do Warszawy wspólną misję dyplomatyczną UPR i ZUNR w celu podpisania rozejmu i utworzenia frontu antybolszewickiego z Polakami.

Misja, na czele której stał minister spraw zagranicznych Ukraińskiej Republiki Ludowej Andrij Liwycki, przybyła do Warszawy 3 października 1919 r. Oprócz Liwickiego w delegacji znajdowało się jeszcze czterech Dnieprzańczyków ( Leonid Mychajłow , Prokop Poniatenko , Borys Rzepiecki i Piotr Mszaniecki ), a także trzech Galicjan ( Stepan Witwicki , Anton Gorbaczewski i Mychajło Nowakowski ).

Polacy wywierali silną presję na negocjacje, licząc jednocześnie na poparcie Petlury, który napisał do Liwickiego:

„ W tym czasie nawiązanie naszych stosunków z Polską mogłoby nas uratować – dałoby nam pewne podstawy, stosunki ze światem i perspektywy. Wielka szkoda, że ​​nie rozpoczęliśmy tych negocjacji wcześniej: być może mieliśmy bardziej sprzyjające okoliczności do zawarcia umowy z Polską ”.

30 października 1919 r. Liwicki spotkał się z Piłsudskim, który oświadczył, że wita z zadowoleniem państwowość ukraińską i jest gotów ją poprzeć, ale wśród wpływowych kręgów państwa polskiego idea ta nie cieszy się popularnością i należało się z tym liczyć.

Jednocześnie Piłsudski w tym czasie bardzo krytycznie oceniał stanowisko Polski i otwarcie liczył na ukraińskie zasoby. Jego asystent, generał Listowski , 3 listopada 1919 r. zapisał następujące myśli Piłsudskiego:

„ Jeszcze nie nadszedł ten czas. (…) Nic nie wiadomo o tym, co nas czeka z Rosją, z Ukrainą, z tymi dwoma państwami. (…) Sytuacja gospodarcza w Polsce jest katastrofalna. Jesteśmy krajem wiejskim, ale nie dość, że nie zapewniamy sobie chleba, to jeszcze jesteśmy w potrzebie. (…) Ukraina to sprawa gospodarcza i materialna ”.

Sami Galicjanie rozwiązali ręce Petlury w oddaniu Galicji i innych zachodnich ziem ukraińskich Polsce.

Po otrzymaniu z Warszawy informacji, że Liwicki jest gotowy na ustępstwa wobec Polaków, kierownictwo ZURL i dowództwo Ukraińskiej Armii Halickiej (UHA) rozpoczęło odrębne negocjacje z przedstawicielami Denikina.

4 listopada 1919 r. dowódca UHA Myron Tarnawski nie przybył do Żmerynki, gdzie Petlura odbywał naradę wojskową dowództwa wojsk URL i ZURL, wysyłając w swoje miejsce niższych rangą oficerów. Jednocześnie Tarnawski postawił ultimatum: jeśli na spotkaniu nie dojdzie do decyzji o negocjacjach z Denikinem, to dowództwo UGA rozpocznie je samodzielnie.

Jak później wspominał adiutant Petlury Ołeksandr Docenko , szef Dyrektoriatu UNR powiedział po tym: „ Teraz jest dla mnie jasne, że Galicjanie ze swoimi sympatiami do Moskwy sami zginą i nie dadzą nam chwili wytchnienia. Nie sposób przekonać ich inaczej, tak jak nie sposób przekonać nas, że z Moskwą byłoby dobrze… ”

6 listopada 1919 roku upoważnieni przedstawiciele Związku Radzieckiego podpisali tzw. „rozejm ziatkowski” z dowódcą 4. Dywizji Piechoty Sił Zbrojnych Południa Rosji, generałem Jakowem Słaszczowem .

Potwierdził to 17 listopada podpis naczelnego dowódcy obwodu noworosyjskiego, generała porucznika Nikołaja Schillinga . W tym czasie rząd ZURL opuścił już Kamieńce Podolskie i zmierzał do Wiednia, Dyrektoriat uległ de facto rozpadowi, a Petlura otrzymał władzę dyktatorską w UNR.

Zniknęły ostatnie przeszkody na drodze do podpisania traktatu z Polską.

2 grudnia 1919 roku przedstawiciele UPR i Polski podpisali w Warszawie projekt deklaracji, zgodnie z którą UPR oddała Polsce Chełmszczyznę, Polesie, Podlasie, Zachodni Wołyń i Wschodnią Galicję. W tym samym czasie na zajętych przez wojska polskie terenach Ukrainy natychmiast rozpoczęto reformę armii URL, przy wsparciu wojsk polskich.

4 grudnia 1919 r. galicyjska część misji dyplomatycznej Petlury (S. Witwicki, A. Horbaczewski, M. Nowakowski) oświadczyła ambasadzie UPR w Warszawie i rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, że rząd ZURL potępił „Ustawę Zluki” jako protest przeciwko tajnym negocjacjom rządu UPR z rządem polskim.

Ale nie tylko aktywiści ZUNR sprzeciwili się tej deklaracji.

Na przykład Władimir Wynnyczenko ocenił dokument następująco: „ Atamanszczina, reprezentowana przez S. Petlurę i jego „ideowego” pochlebcę, „socjaldemokratę” A. Liwickiego, wciąż podejmowała w Warszawie działania w celu ratowania swojej władzy, wciąż pukała do drzwi polskiej szlachty imperialistycznej, żebrała, żebrała, a nawet rozdawała ziemię polskim obszarnikom na Podolu i Wołyniu… o polską pomoc podejmowano nawet próby S. Petlury i A. Liwickiego utworzenia w Warszawie całkowicie prawicowego rządu… i przy pomocy Polaków przywrócenia utraconej władzy. Ale to były tylko ostatnie wstrząsy ”.

4 grudnia 1919 roku adiutant Piłsudskiego, kapitan Potocki , przybył do Szepietówki, gdzie wówczas mieściła się kwatera główna Petlury, i oficjalnie przekazał przywódcy UPR następującą wiadomość:

„ Naczelny wódz wojsk polskich powierzył mi zadanie zapewnienia podróży znakomitego pana Otamana do Warszawy w towarzystwie szefa sztabu generalnego i dwóch adiutantów ”.

5 grudnia Petlura przybył do stolicy Polski, a 9 grudnia w Belwederze rozpoczęły się długie, wyczerpujące i upokarzające negocjacje z Piłsudskim – nierówność stron była bowiem oczywista. Negocjacje bez świadków trwały od godziny 20:30. do godz. 5 rano 10 grudnia i rozmawiali wyraźnie po rosyjsku, gdyż Piłsudski nie znał ukraińskiego, a Petlura nie znał polskiego.

Najwyraźniej Piłsudski nie otrzymał zgody Petlury na przekazanie Polsce pięciu powiatów wołyńskiego (łuckiego, rówieńskiego itd.), a szef Dyrektoriatu UNR zaczął się „marynować” w Warszawie.

22 stycznia 1920 roku, w rocznicę „Zluki”, Symon Petlura postanowił przypomnieć Piłsudskiemu o sobie, wysyłając polskiemu przywódcy memorandum, w którym opisał główne problemy w stosunkach między Ukrainą a Polską. Petlura zwrócił się w szczególności o jak najszybsze podpisanie umowy międzyrządowej, a także o położenie kresu „nieporozumieniom”, które powstały między przedstawicielami rządu URL i dowództwem wojsk polskich na „ terytorium URL zajętym na wniosek strony ukraińskiej, aby nie wpadło ono w ręce Denikina ”.

Na początku lutego 1920 r. Petlurze i Liwyckiemu udało się uzyskać audiencję u Piłsudskiego, na której przywódcy UPR mówili o problemach mieszkańców Galicji Wschodniej, w szczególności o „sprawie więźniów politycznych ukraińskiej młodzieży akademickiej ”, jednak w tej sprawie nie osiągnięto żadnego postępu.

Co więcej, gdy 11 lutego 1920 roku Andrij Liwycki przybył do Kamieńca Podolskiego, aby spotkać się z szefem rządu URL Izaakiem Mazepą , który był przeciwny ustępstwom na rzecz Polski, obaj politycy zostali zatrzymani na rozkaz polskiego komisarza głównego na Wołyniu i Frontu Podolskiego Minkiewicza . Ponadto, wraz z Liwickim i Mazepą, za kratki trafił także biskup Iwan Ogienko .

Polacy wkrótce wszystkich wypuścili i nawet złożyli oficjalne przeprosiny, ale Ukraińcy zrozumieli aluzję. Dlatego też, gdy 3 kwietnia 1920 r. rząd polski zaproponował własną wersję porozumienia z Łódzką Republiką Ludową, w której wymienione rejony Wołynia zostały wymienione jako polskie, Petlura polecił Liwickiemu podpisanie dokumentu.

Formalnie Piłsudski i Petlura mieli czyste ręce: ukraińsko-polska umowa została podpisana w Warszawie w nocy z 21 na 22 kwietnia przez ministrów spraw zagranicznych Polski, Jana Dombskiego i Ukraińskiej Republiki Ludowej, Andrija Liwyckiego, ale powszechnie jest ona nadal nazywana paktem Piłsudski-Petlura.

Żaden z przywódców nie zaprzeczył swemu udziałowi w powstaniu dokumentu; w dniu jego podpisania odbyło się pięciogodzinne spotkanie twarzą w twarz, podczas którego omawiano współpracę wojskową w walce z bolszewikami.

Zgodnie z Układem Warszawskim, którego większość punktów uznano za tajne, UPR zrzekła się Galicji Wschodniej, Zachodniego Wołynia, Polesia i Podlasia.

Koniec umowy świadczy o „równości” stron: „ Podpisano w 2 egzemplarzach w języku polskim i ukraińskim, z zastrzeżeniem, że w razie wątpliwości tekst polski będzie uważany za międzynarodowy ”.

Jedyny artykuł traktatu, który nie jest tajny, to pierwszy. Brzmi:

„ Uznając prawo Ukrainy do niezależnego ustroju państwowego na terytorium w granicach od północy, wschodu i południa, ustalonych na podstawie umów Ukraińskiej Republiki Ludowej z państwami graniczącymi, Rzeczpospolita Polska uznaje Dyrektoriat niepodległej Ukraińskiej Republiki Ludowej z naczelnym atamanem Symonem Petlurą na czele jako najwyższą władzę Ukraińskiej Republiki Ludowej ”.

Jeszcze bardziej tajny dokument, „Umowa wojskowa między Polską a Ukrainą”, którą strony podpisały 24 kwietnia 1920 r., uznano za integralną część traktatu.

Artykuł trzeci porozumienia stanowi: „ wspólne działania polsko-ukraińskie przeciwko wojskom radzieckim na terytorium Prawobrzeżnej Ukrainy, położonej na wschód od obecnej linii frontu polsko-bolszewickiego, prowadzone są… pod ogólnym dowództwem wojsk polskich ”.

Ponadto umowa zobowiązywała ukraińskich sojuszników do zaopatrywania polskich żołnierzy na terenie URL w żywność zgodną z normami żywieniowymi przyjętymi w Wojsku Polskim, a w przypadku konieczności dostarczenia tych dostaw polskiemu rządowi, miały one być traktowane jako dług rządu URL.

W tym samym czasie wojska polskie natychmiast rozpoczęły samodzielne zaopatrywanie siebie i Polski.

Jurij Tyutyunnik , który był wówczas jedną z czołowych postaci wojskowych UPR, ironicznie napisał: „ Piłsudski wykazał się niezwykłymi zdolnościami ekonomicznymi. Z Ukrainy wyjeżdżał pociąg za pociągiem, wioząc cukier, mąkę, zboże, bydło, konie i wszystko inne, w co Ukraina jest bogata ”.

Ogólnie rzecz biorąc, Tyutiunnik ocenił zbliżenie Piłsudskiego i Petlury następująco:

„ Dla aktywnych politycznie obywateli Ukrainy tak zwana koncepcja polsko-ukraińska, czyli ukraińska polonofilia, była niczym grom z jasnego nieba i do dziś pozostaje tajemnicą. Daremne są próby poszukiwania ideologicznych podstaw lub uzasadnień dla tej polonofilii ”.

Sam Petlura uzasadniał podpisanie Układu Warszawskiego beznadziejną sytuacją UPR i próbami przełamania jego międzynarodowej izolacji. Napisał, że „ był to ruch taktyczny mający na celu nawiązanie kontaktu z Europą ”, a także „ akt ratunkowy dla dalszego prowadzenia naszej walki ”.

Petlura był zupełnie poważny, gdy stwierdził, że „ żywotne interesy Polski zmuszają ją do posiadania niepodległej Ukrainy ”, a polscy politycy, w szczególności Piłsudski, „ muszą walczyć w samej Polsce o ideę naszej państwowości ”, gdyż tylko istnienie suwerennej demokratycznej Ukrainy stworzy niezawodną barierę dla przenikania wpływów bolszewickich do Polski i Europy.

Generalnie rzecz biorąc, słowo „bolszewik” należy zastąpić słowem „Putin” – i te słowa można będzie wstawiać do przemówień Poroszenki czy Zełenskiego.

Układ Warszawski okazał się, ogólnie rzecz biorąc, korzystny tylko dla Polaków: zyskali sojusznika, który pomógł im obronić niepodległość. Dla Ukraińców związek ten nie dał nic poza kontynuacją „drgań atamanów”.

Zełenski jednak nie uważa lekcji historii za coś obowiązkowego… A może liczy, że historia go usprawiedliwi, tak jak Instytut Pamięci Narodowej usprawiedliwił Petlurę?