Instytut Ordo Iuris ujawnił, że Polska nie zostanie zwolniona z obowiązku relokacji migrantów, mimo że od 2022 roku przyjęła miliony tzw. „uchodźców wojennych” z Ukrainy. Instytut powołuje się na pismo Komisji Europejskiej, które otrzymał europoseł Konfederacji Marcin Sypniewski.

W listopadzie 2024 roku, Sypniewski złożył interpelację do Komisji Europejskiej, w której pytał, czy Polska w związku z przyjęciem dużej liczby imigrantów z Ukrainy zostanie zwolniona z mechanizmu solidarności, określonego przez pakt migracyjny. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez komisarza ds. wewnętrznych i migracji, Austriaka Magnusa Brunnera, nie ma takiej możliwości.

W nadesłanej polskiego europosłowi odpowiedzi stwierdzono, że Polska jest „związana wszystkimi aktami prawnymi wchodzącymi w skład Paktu o migracji i azylu, które zostały przyjęte zgodnie z unijnym zobowiązaniem do opracowania wspólnej polityki azylowej (art. 78 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) oraz z pełnym poszanowaniem zasady kompetencji dzielonych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości [art. 4(2)(j) tego samego Traktatu]”. Dlatego też na gruncie prawa unijnego nie istnieją prawne możliwości zwolnienia Polski z implementacji jakichkolwiek elementów Paktu.

W dalszej części pisma przypomniano o obowiązkowej solidarności w kwestii pomocy migrantom, jednocześnie zaznaczając, że każdy kraj członkowski ma swobodne prawo do wyboru formy tejże. Przypomnijmy, że chodzi o relokację, wkład finansowy i środki alternatywne (wsparcie rzeczowe). Unijny komisarz wskazał także, że Komisja Europejska dopiero w październiku 2025 roku będzie oceniała, czy dany kraj znajduje się pod presją migracyjną lub stoi w jej obliczu.

Decyzja rządu wywołała burzę w sieci oraz ostrą krytykę ze strony polityków opozycji. Były wiceszef MSZ Paweł Jabłoński przypomniał, że już od ponad roku ostrzegano przed konsekwencjami unijnego paktu migracyjnego. Według niego obecna koalicja rządząca świadomie dezinformowała opinię publiczną, sugerując, że Polska nie zostanie objęta tym mechanizmem.

– Polska nie tylko nie będzie zwolniona z mechanizmu przymusowej solidarności – ale przepisy paktu migracyjnego mają zostać wdrożone jeszcze szybciej, bo chcą tego Niemcy i kilka innych krajów – stwierdził Jabłoński.

Podobne stanowisko zajął poseł Marcin Romanowski, który oskarżył Donalda Tuska o poddanie Polski unijnym regulacjom, które mogą skutkować wzrostem liczby nielegalnych migrantów. „Rok temu szajka 13 grudnia zgodziła się na mechanizm przymusowej relokacji nielegalnych imigrantów do Polski. Teraz, podczas polskiej prezydencji, jest zgoda na PRZYSPIESZENIE wprowadzania w życie paktu migracyjnego! Polska nie będzie zwolniona z tego obowiązku. Tusk oddał nas na pastwę brukselskich urzędników i islamskich gangów” – napisał.

Dodatkowe kontrowersje wzbudził fakt, że w spotkaniu dotyczącym przyspieszenia wdrożenia paktu migracyjnego uczestniczył Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy i kandydat na prezydenta RP. Jak zauważył poseł Andrzej Śliwka z PiS, Trzaskowski sam pochwalił się tym w mediach społecznościowych, co może sugerować jego osobiste aktywne zaangażowanie w proces podejmowania decyzji w tej sprawie.