We Francji od kilku dni nie cichną komentarze wokół – delikatnie mówiąc – zaskakującego składu nowego rządu. Po tym jak dotychczasowy premier Édouard Philippe został wybrany merem rodzinnego Hawru, tekę premiera objął konserwatysta Jean Castex. To jeden z ludzi byłego prawicowego premiera Nicolasa Sarkozy’ego, sprawny zarządca, który wdrażał m.in. strategię odmrażania kraju po kwarantannie spowodowanej koronawirusem. Wszyscy myśleli, że po przegranej na rzecz socjalistów i zielonych w ostatnich wyborach samorządowych Macron postawi na kogoś o lewicowym czy ekologicznym rodowodzie. Ale niespodzianka w postaci konserwatywnego premiera to przysłowiowy czubek góry lodowej. Francuskie organizacje feministyczne są szczególnie zaniepokojone dwoma kontrowersyjnymi decyzjami tandemu Castex-Macron: nominacją oskarżonego o gwałt Géralda Darmanina na ministra spraw wewnętrznych i zagorzałego przeciwnika #MeToo Erica Duponda-Morettiego, który objął tekę ministra sprawiedliwości. “To więcej niż afront, to prowokacja!” mówią francuskie feministki.

Św. Pamięci Obietnice

Darmanin to były minister do spraw wydatków publicznych w rządzie Édouarda Philippe i tak jak Castex związany wcześniej z prawicą niegdysiejszy pupil Sarkozy’ego. W 2018 roku wybuchł skandal po tym jak Sophie Patterson-Spatz oskarżyła ministra o gwałt i molestowanie seksualne w zamian za pomoc w kwestii wykreślenia jej akt z rejestru karnego. Do zdarzeń miało dojść w 2009 roku, kiedy Darmanin był urzędnikiem konserwatywnej partii UMP (dziś Les Républicains). Po wstępnym dochodzeniu sprawę najpierw umorzono. Ale w czerwcu tego roku paryski Sąd Apelacyjny nakazał wznowienie śledztwa. Inna kobieta, mieszkanka Tourcoing gdzie Dermanin był merem w latach 2014-2017 oskarżyła go o zmuszanie do seksu w zamian za pomoc w załatwieniu mieszkania socjalnego.

W środę rano w popularnym radiowo-telewizyjnym show Burdin Direct na antenie BFMTV-RMC Castex stwierdził, że oskarżenia wobec Darmanina “nie stoją na przeszkodzie jego nominacji” bo “tak jak wszyscy ma prawo do domniemania niewinności”.

W momencie przekazania władzy Darmaninowi przed budynkiem protestowało około 20 feministek. Zostały aresztowane. „Jesteś oskarżony o gwałt, a za chwilę będziesz numerem jeden we francuskiej policji” mówiły członkinie organizacji „Osez la Feminisme!” (Odważ się na feminizm!). We wtorkowym wydaniu Le Monde pojawiło się zdjęcie jednej z aktywistek z wypisanym na nagich piersiach “R.I.P. promesses” czyli “Św. Pamięci Obietnice”. To nawiązanie do słów Macrona z 2017 roku, kiedy nazwał przemoc seksualną “hańbą narodową” i deklarował, że równość płci będzie jednym z priorytetów jego kadencji.

Nowy minister spraw wewnętrznych otwarcie wypowiadał się też przeciwko małżeństwom jednopłciowym oraz adopcji przez pary jednopłciowe.

Ironii sprawie dodaje fakt, że jedną z delegatek w ministerstwie Darmanina została… była ministra ds. równości kobiet i mężczyzn, Marlene Schiappa. Będzie odpowiadać za kwestie obywatelskie.

W kuluarach mówi się, że pierwotnie to dotychczasowy minister edukacji, Jean-Michel Blanquer miał przejść do ministerstwa spraw wewnętrznych, ale Darmanin zagroził, że odejdzie z rządu jeśli nie zostanie szefem policji. Najwyraźniej Macron zdecydował się trzymać wschodzącą gwiazdę francuskiej prawicy blisko.

Caroline De Haas z kolektywu “Nous Toutes”, jedna z najbardziej znanych francuskich feministek napisała na Twitterze: – Zagraniczne media, które dzwonią [do mnie] nie rozumieją jak mężczyzna oskarżony o gwałt jest ministrem. I że inny, który popiera wolność do zaczepiania na ulicy, jest ministrem sprawiedliwości. Nie wiem jak mam im odpowiadać, bo to naprawdę prawdziwa hańba. – podsumowała de Haas.

Jeśli pewnego dnia zabijesz swoją żonę, będę tam

Nominacją Erica Dupond-Morettiego na ministra sprawiedliwości zszokowani są niemal wszyscy, od lewej do prawej strony francuskiej sceny politycznej. Swoją dezaprobatę na Twitterze wyraziła nawet szefowa skrajnej prawicy Marine Le Pen, która na co dzień sama nie stroni od kontrowersji.

Dupond-Moretti to adwokat-celebryta, ale i świetny francuski karnista, słynny ze swojej skuteczności. Bronił wiele osobistości, również w sprawach o gwałty, molestowania i zabójstwa współmałżonków.

Jego taktyką prawie zawsze było oskarżanie ofiar o zgodę na seks

Zasłynął za sprawą tzw. sprawy z Outreau, która na początku lat dwutysięcznych wstrząsnęła francuską opinią publiczną. Kilkadziesiąt mieszkańców miasteczka Outreau miało tworzyć siatkę pedofilską, która miała wykorzystać kilkanaścioro dzieci, szczególnie tych z biednych rodzin. W końcu okazało się, że owszem, dzieci były wykorzystywane, ale winne jest tak naprawdę tylko jedno małżeństwo, które w panice oskarżało innych mieszkańców, potem niesłusznie oskarżonych.

Wybuchł skandal, a broniący poszkodowanych oskarżonych Dupond-Moretti wsławił się m.in. brutalnymi przesłuchaniami dzieci. Cała sprawa nie przysłużyła się klimatowi w jakim odtąd rozstrzygano sprawy o pedofilię.

Dupond-Moretti reprezentował polityków, sportowców, znanych lekarzy, mafiozów, korsykańskich nacjonalistów, a nawet króla Maroka i terrorystów. W tym roku dołączył do sztabu prawników reprezentujących założyciela WikiLeaks, Juliana Assange. Zasłynął zdaniem “Jeśli pewnego dnia zabijesz swoją żonę, będę tam [na sali sądowej]”. Media już nazywają go “ministrem więźniów”.

Jego zdolności oratorskie i cięty język sprawiają, że jest częstym bywalcem studiów telewizyjnych i radiowych. Równie często i otwarcie krytykował i wyśmiewał akcję #MeToo i jej francuski odpowiednik #balancetonporc (“donieś na swojego wieprza”). Nowy minister szczególnie “wsławił” się krytyką tzw. prawa Schiappy. To uchwalony w 2018 roku, za kadencji Marlene Schiappy paragraf, który pozwala karać za tzw. cat calling czyli zaczepki na tle seksualnym na ulicy. Pojawiały się krytyczne głosy, że prawo trudno będzie egzekwować ze względu na żmudne do zdobycia dowody, ale chodziło głównie o oficjalne potępienie takich zachowań przez rząd.

Tymczasem Dupond-Moretii mówił wtedy: – W wieku 30 lat kobieta nie jest przecież lalunią [użył pogardliwego słowa “potiche”, które znaczy tyle, co “kobieta-rekwizyt”] niezdolną powiedzieć “nie” mężczyźnie, który cię zaczepia.

A także, że “kobiety żałują, jak już się na nie nie gwiżdże”.

Na wojnę z sądami

Z Dupond-Morettim problem mają nie tylko feministki. Jego nominacją zszokowane jest też francuskie środowisko sądownicze, które od dawna było przez Dupond-Morettiego brutalnie krytykowane. Céline Parisot, prezes francuskiego Związku Sądownictwa nazwała to posunięcie „wypowiedzeniem wojny sądownictwu”.

Sam Dupond-Moretti w swoim wtorkowym przemówieniu w nowej siedzibie zapewniał, że “nie prowadzi wojny z nikim” i że “pośród dialogów i konsultacji chce rozwijać sądownictwo w kierunku większej otwartości na społeczeństwo”. Mówił o “przywróceniu tajemnicy zawodowej adwokatów” i dyskretnie nawiązywał do sprawy przez którą jeszcze kilka dni temu krytykował sędziów. Chodzi o kontrowersyjne dochodzenie powiązane z byłym prezydentem Nicolasem Sarkozym i jego prawnikiem – prywatnie przyjacielem Dupond-Morettiego – Thierry Herzogiem. Śledczy próbowali ustalić kto poinformował Herzoga, że tajny telefon, którego używa do rozmów z Sarkozym jest na podsłuchu. Przesłuchiwali też samego Dupond-Morettiego.

Premier Jean Castex otwarcie przyznał w mediach, że to prezydent Macron zaproponował kandydaturę Dupond-Morettiego.

“Dwaj najwyżsi rangą w państwie przedstawiciele policji i wymiaru sprawiedliwości stanęli na drodze ofiar przemocy seksualnej” podsumowała Céline Piques, rzeczniczka prasowa stowarzyszenia “Ossez la Feminisme!”.

Feministki niepokoi też nowa ministra ds. transformacji ekologicznej, Barbara Pompili, która jest przeciwna delegalizacji prostytucji oraz GPA (surogacji).

We wtorek największe francuskie organizacje feministyczne wydały wspólne oświadczenie w sprawie kontrowersyjnych nominacji w nowym rządzie.

„Trzy lata po #MeToo rząd wkracza na wsteczną ścieżkę”. I przypominają, że we Francji „1 proc. gwałcicieli jest skazanych, 76 proc. skarg na gwałt zostaje odrzuconych, 82% ofiar gwałtu zostało źle przesłuchanych po złożeniu skargi.

Kobiety żądają rezygnacji Darmanina i Dupond-Morettiego.

Oświadczenie podpisały znane działaczki oraz aktorki i sportowczynie, a także Helene Bidard, odpowiedzialna w merostwie Paryża za kwestie równości kobiet i mężczyzn oraz była przewodnicząca rady ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, Danielle Bousquet.

Petycję do Emmanuela Macrona, Jeana Castexa i nowej ministry ds. równości kobiet i mężczyzn Élizabeth Moreno w sprawie dymisji Géralda Darmanina i Erica Dupond-Morettiego w środę wieczorem podpisało w sieci 76 tys. osób.

Bizneswoman strażniczką równości

Właśnie nominacja Élizabeth Moreno może być światełkiem w tunelu dla kobiet domagających się sprawiedliwości. To doświadczona bizneswoman z dyplomami z prawa oraz ekonomii, która zasiadała w radach nadzorczych największych światowych firm. Była m.in. dyrektorem generalnym HP na Afrykę.

Podczas gdy relacje środowisk feministycznych ze Schiappą nie zawsze były różowe, nominację Moreno przyjęły z zadowoleniem. Anne-Cécile Mailfert, prezeska Fundacji Kobiet (Fondation de les Femmes) mówiła we wtorek na atenie BFMTV: – Moreno to wyjątkowa kobieta, która pracowała jako szefowa wielkich firm i miała wiele razy w praktyce do czynienia z kwestiami równości kobiet i mężczyzn. Z zadowoleniem przyjęłam tę nominację, bo na pewno wniesie wiele interesujących rzeczy. – mówiła Mailfert.

wyborcza.pl