25 marca 2022 roku zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 861 Rozporządzenie Ministra Zdrowia o wprowadzeniu szczepień akcyjnych. Podstawą prawną, na jaką powołał się Niedzielski wydając rozporządzeniem w tym zakresie, jest art. 3 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 05 grudnia 2008 roku o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi.

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia: Wprowadza się metodę zapobiegania zakażeniu lub chorobie zakaźnej stanowiącej szczególne zagrożenie dla zdrowia publicznego w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy polegającym na przeprowadzeniu szczepień ochronnych przeciwko:

  1. błonicy,
  2. krztuścowi,
  3. odrze,
  4. ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomelitis)
  5. wirusowemu zapaleniu wątroby typu A

– zwanymi dalej szczepieniami akcyjnymi – czyli obowiązkowymi.

Czy wydane rozporządzenie przez Niedzielskiego ma związek z wcześniejszymi naszymi publikacjami, jakie przez wiele osób zostało uznana za face news, bo media głównego nurtu tego nie powiedziały?

Czy wprowadzony obowiązek szczepienia akcyjnego jest zgodny z prawem?

Naszym zdaniem nie ponieważ obowiązek taki może zostać wprowadzony jedynie w przypadku ogłoszenia stanu klęski żywiołowej, o czym mówi ustawa o stanie klęski żywiołowej.

W myśl art. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1897) stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych oraz w celu ich usunięcia. Przez katastrofę naturalną rozumie się zdarzenie związane z działaniami sił natury m.in. masowe występowanie chorób zakaźnych ludzi (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o stanie klęski żywiołowej). Zakres dopuszczalny ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej został natomiast szczegółowo wymieniony w art. 21 ust. 1 ustawy o stanie klęski żywiołowej. Tylko takie rozwiązanie upoważniłoby Ministra Zdrowia do wprowadzenia obowiązku szczepienia na terenie całej RP.

Zgodnie z art. 20 ustawy o stanie klęski żywiołowej zawartym w Rozdziale 3 „Zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela” ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej stosuje się do osób fizycznych zamieszkałych lub czasowo przebywających na obszarze, na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej, oraz odpowiednio do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, mających siedzibę lub prowadzących działalność na obszarze, na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej, z zastrzeżeniem art. 24 i art. 25.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o stanie klęski żywiołowej ograniczenia, o których mowa w art. 20, mogą polegać na:

  1. zawieszeniu działalności określonych przedsiębiorców;
  2. nakazie lub zakazie prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;
  3. nakazaniu pracodawcy oddelegowania pracowników do dyspozycji organu kierującego działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia;
  4. całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;
  5. zakazie okresowego podwyższania cen na towary lub usługi określonego rodzaju;
  6. nakazie stosowania cen ustalonych na towary lub usługi mające podstawowe znaczenie dla kosztów utrzymania konsumentów;
  7. obowiązku poddania się badaniom lekarskim, leczeniu, szczepieniom ochronnym oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów, niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych oraz skutków skażeń chemicznych i promieniotwórczych;
  8. obowiązku poddania się kwarantannie;
  9. obowiązku stosowania środków ochrony roślin lub innych środków zapobiegawczych niezbędnych do zwalczania organizmów szkodliwych dla ludzi, zwierząt lub roślin;
  10. obowiązku stosowania określonych środków zapewniających ochronę środowiska;
  11. obowiązku stosowania środków lub zabiegów niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych zwierząt;
  12. obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;
  13. dokonaniu przymusowych rozbiórek i wyburzeń budynków lub innych obiektów budowlanych albo ich części;
  14. nakazie ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;
  15. nakazie lub zakazie przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
  16. zakazie organizowania lub przeprowadzania imprez masowych;
  17. nakazie lub zakazie określonego sposobu przemieszczania się;
  18. wykorzystaniu, bez zgody właściciela lub innej osoby uprawnionej, nieruchomości i rzeczy ruchomych;
  19. zakazie prowadzenia strajku w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach;
  20. ograniczeniu lub odstąpieniu od określonych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, jednakże niepowodującym bezpośredniego narażenia życia lub zdrowia pracownika;
  21. wykonywaniu świadczeń osobistych i rzeczowych określonych w art. 22 obowiązek świadczeń osobistych i rzeczowych.

Z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Oznacza to w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 2000 r., sygn. akt P 11/98; z dnia 28 czerwca 2000 r., sygn. akt K 34/99; z dnia 20 lutego 2001 r., sygn. akt P 2/00; z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt U 7/00; z dnia 3 kwietnia 2001 r., sygn. akt K 32/99; z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt SK 16/00; z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt U 3/01; z dnia 8 lipca 2003 r., sygn. akt P 10/02; z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt K 22/03; z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt SK 43/06; z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt K 36/06; z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt K 34/06; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07; z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt K 47/07; z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10).

https://legaartis.pl/blog/2022/03/26/ministerstwo-zdrowia-wprowadza-szczepienia-akcyjne/