Na ślubie kościelnym Joanny i Jacka Kurskich pojawiła się plejada politycznych i dziennikarskich gwiazd. Goście składali gratulacje parze, a ta wcale nie ukrywała, że ma za sobą złożoną historię. I jedno, i drugie brało już ślub kościelny, a z poprzednich związków mają w sumie pięcioro dzieci. Mimo tego, jak się dowiedzieliśmy, bardzo zależało im na tym, by swój związek zatwierdzić przed Bogiem. Starali się o to ponoć dwa lata.

Papież Franciszek uprościł drogę do unieważnienia małżeństwa

Jak się okazuje, od pewnego czasu o uzyskanie kościelnego „rozwodu” jest coraz łatwiej. Zmieniono bowiem przepisy prawa kanonicznego. Znalazł się w nich między innymi zapis o tym, że trzeba być dojrzałym psychicznie do małżeństwa. A pod niedojrzałość psychiczną można podciągnąć w zasadzie wszystko. W 2015 roku papież Franciszek podjął decyzję o zniesieniu tzw. drugiej instancji badającej zasadność wniosku małżonków w kryzysie. Innymi słowy, procedura jest krótsza. W tej jedynej istniejącej dziś instancji można powoływać się na tak wiele rzeczy, które skutkują unieważnieniem małżeństwa, że procedura ma często szczęśliwy dla rozwodników finał.

Jak się najczęściej unieważnia małżeństwo?

Najczęściej małżeństwa unieważniane są na podstawie kan. 1095 p. 3. Kodeksu Prawa Kanonicznego. Chodzi o zaburzenia psychiczne, które można udokumentować zwykłym zaświadczeniem od psychiatry, a które prowadzą do „niemożności lub niezdolności emocjonalnej do zbudowania autentycznej wspólnoty życia małżeńskiego”. Teoretycznie małżonkowie mogą się o tym dowiedzieć dopiero po ślubie, ponieważ dopiero wtedy, zgodnie z nauczaniem Kościoła, mogą ze sobą zamieszkać. Jednak ile osób faktycznie czeka do tego momentu? Przesłanek do unieważnienia ślubu kościelnego jest w Prawie Kanonicznym sporo. Może to być też brak „zgody małżeńskiej”, jeśli np. jedna ze stron w okresie przedślubnym nie wspominała o niechęci do posiadania potomstwa, a druga chce mieć dzieci. Specjaliści mówią też takich przesłankach jak: impotencja, zatajenie braku chrztu, ujawnienie pokrewieństwa (w linii prostej i do 4 stopnia linii bocznej) i powinowactwa (w linii prostej), podstęp przy zawieraniu małżeństwa (umyślne wprowadzenie w błąd), małżeństwo pod przymusem lub szantażem etc.

Więcej o przyczynach unieważnienia małżeństwa przeczytasz tutaj: Drugi albo i kolejny ślub kościelny? To możliwe

Jak wynika ze statystyk opublikowanych na stronie internetowej Kancelarii Kanonicznej Michał Poczmański, rocznie sądy kościelne w Polsce rozpatrują ok. 3,5 tys. spraw, z czego 74 proc. kończy się unieważnieniem małżeństwa.

Znani i lubiani unieważniają swoje małżeństwa

Unieważnienie kościelnego ślubu nie jest tanie. Często trzeba wynająć adwokatów, co może podnieść kwotę wydatków do poziomu od 20 do 30 tys. zł. Trzeba udowodnić, że przeszkoda albo wada zgody małżeńskiej wystąpiła przed ślubem, a najpóźniej w chwili ślubu. Przedstawiciele Kościoła często powtarzają, że nie ma czegoś takiego, jak rozwód kościelny. Jednak unieważnienie małżeństwa w praktyce właśnie do tego się sprowadza. Z tej furtki w Prawie Kanonicznym korzysta obecnie wiele osób, również ze świata show biznesu i polityki.

Skorzystał z tego m.in. aktor Cezary Pazura, unieważniając swoje małżeństwo z żoną, Żanetą. Trybunał kościelny uznał, że nigdy jego żoną nie była.

Blisko 10 lat temu małżeństwo unieważnili również znani podróżnicy Beata Pawlikowska i Wojciech Cejrowski. Przy okazji okazało się, że w świetle prawa wcale nie byli parą, ponieważ dokumenty z kościoła, w którym wzięli ślub, nigdy nie dotarły do urzędu stanu cywilnego.

Aktor Jacek Borkowski, który ma na koncie trzy małżeństwa, w tym dwa kościelne, nazwał proces kościelny „praniem brudów”. „Kościół uznał moje pierwsze małżeństwo za nieistniejące z powodu mojego rozwiązłego trybu życia” – ujawnił. Ostatecznie jednak zgodził się na wszystko, bo nie chciał robić przykrości pierwszej żonie. – Mówiłem podczas procesu to, co trzeba, bo mojej byłej partnerce bardzo na tym zależało. A mnie nie – zapewniał. Potem jednak okazało się, że i jemu dokument się przydał, gdy trzecia z kolei ukochana aktora chciała ślubować miłość przed ołtarzem.

Z kolei znana aktorka Katarzyna Skrzynecka czekała na decyzję kościelnych hierarchów ponad 6 lat! Aktorka musiała wynająć ludzi znających się na prawie kanonicznym i złożyć odpowiednie uzasadnienie swojej prośby unieważnienia ślubu ze Zbigniewem Urbańskim. – Procedura uznania nieważności kościelnego małżeństwa w prawie kanonicznym trwa bardzo długo. Moja sprawa została już pomyślnie zakończona i myślę, że zarówno ja, jak i były mąż będziemy mogli sobie niezależnie swoje życia układać – powiedziała magazynowi „Dobry Tydzień” Skrzynecka.

Marta Kaczyńska-Zielińska, bratanica Jarosława Kaczyńskiego, mimo dwóch wcześniejszych ślubów, dla Kościoła w chwili trzeciej ceremonii była panną. Pierwsze małżeństwo z Piotrem Smuniewskim zostało bowiem unieważnione przez Sąd Metropolitalny po 12 latach, a z drugim, Piotrem Dubienieckim ślubowała w 2016 r. wyłącznie cywilnie. Kolejnym wybrankiem Kaczyńskiej został biznesmen Piotr Zieliński, który sam jest rozwodzie i ma trójkę dzieci. Z powodu „braku dopełnienia odpowiednich formalności” przez nowego partnera, para zdecydowała się na ślub jednostronny, by zdążyć przed narodzinami ich dziecka.

A Damięckiemu się nie udało

Mateusz Damięcki i Patrycja Krogulska wzięli ślub kościelny 25 września 2010 r. Para postanowiła się rozstać po zaledwie ośmiu miesiącach małżeństwa. Aktor zdecydował się wystąpić o kościelne unieważnienie, ale go nie uzyskał, o czym poinformował w 2018 r. Dla aktora jest to duży problem, ponieważ bardzo zależało mu, by ze swoją nową partnerką, Pauliną Andrzejewską również stanąć przed ołtarzem.